ADR GEVAARLIJKE STOFFEN

Gevaarlijke stoffen (vervolg)

Lang niet alle gevaarlijke stoffen vallen onder WVGS. Het gaat vooral om gevaarlijke stoffen die tijdens het vervoer bijzondere gevaren opleveren. Dan moet je denken aan de manier waarom een stof reageert met bijvoorbeeld zuurstof of een andere chemische stof (ook wel een chemische reactie genoemd).

Klik hieronder op een van de onderwerpen op deze pagina:

De belangrijkste gevaren
De verpakking
De vereiste documenten
De uitrusting
Regels voor het vervoer
Basisexamen
Buitenlands ADR certificaat
Aanvullende examens ADR
Gevaarlijk huishoudelijk afval
Herhalingstoets ADR

De belangrijkste gevaren

De belangrijkste gevaren waar je rekening mee moet houden zijn:

  • explosiviteit
  • brandbaarheid
  • giftigheid
  • radioactiviteit

De gevaarlijke stoffen zijn onderverdeelt in negen verschillende gevarenklassen:

  • Ontplofbare stoffen en voorwerpen (bijvoorbeeld vuurwerk en munitie) 
  • Samengeperste, vloeibaar gemaakte of onder druk opgeloste gassen (bijvoorbeeld LPG, zuurstof in cilinders) 
  • Brandbare vloeistoffen (bijvoorbeeld benzine en dieselolie)
  • 4.1. Brandbare vaste stoffen (bijvoorbeeld zwavel en lucifers)
    4.2. Voor zelfontbranding vatbare stoffen (bijvoorbeeld fosfor en vismeel)
    4.3. Stoffen die bij aanraking met water brandbare gassen ontwikkelen (bijvoorbeeld carbid)
  • 5.1. Stoffen die de verbranding bevorderen (oxiderend werkende stoffen) Bijvoorbeeld kunstmest
    5.2. Organische stoffen (bijvoorbeeld dibenzoylperoxide)
  • Giftige stoffen (bijvoorbeeld landbouwbestrijdingsmiddelen) 
  • Radioactieve stoffen (bijvoorbeeld uranium) 
  •  Bijtende stoffen (bijvoorbeeld zoutzuur, salpeterzuur) 
  •  Diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen (bijvoorbeeld asbest)

top


De verpakking

De gevaarlijke stoffen moeten natuurlijk in een goede, sterke en beschermde verpakking zitten. Deze verpakking moeten allemaal goedgekeurd worden. De keuring gebeurd volgens de door de UN (United Nations = Verenigde Naties) opgestelde norm. Elke verpakking moet dan ook voorzien zijn van een UN-kenmerk.

De eisen die aan de verpakking gesteld worden:

  • de verpakking moet sterk en gesloten zijn
  • de verpakking moet bestand zijn tegen normale vervoershandelingen
  • de verpakking moet schoon zijn en voorzien van gevarenetiketten
  • de stof mag de verpakking niet aantasten
  • de verpakking moet voorzien zijn van een 4-cijferig UN-nummer
  • de verpakking moet een UN-kenmerk hebben

top

 

 



De vereiste documenten

Een chauffeur die gevaarlijke stoffen vervoerd moet in bezit zijn van 4 á 5 verschillende documenten. Dit zijn een vervoersdocument (een vrachtbrief), een gevarenkaart, een ADR-certificaat, een keuringscertificaat en eventuele ontheffingen.

Vervoersdocument:
Een vervoersdocument is niets anders dan een vrachtbrief, alleen staan er een paar extra dingen op. De onderdelen die in ieder geval op het document moeten staan zijn:

  • de officiële naam van de stof
  • de gevarenklasse en het opsommingsnummer
  • het UN-nummer
  • het aantal coli
  • omschrijving van de inhoud
  • het brutogewicht in kilogrammen


Gevarenkaart:
Een gevarenkaart, ook wel schriftelijke instructie genoemd, wordt verstrekt door de fabrikant/afzender. Op dit document staan alle belangrijke gegevens van de stof staan erop gemeld:

  • de gevarenklasse en het opsommingsnummer
  • het UN-nummer
  • de naam van de stof
  • eventuele beschermingsmiddelen
  • welke maatregelen er moeten worden genomen bij calamiteiten
  • aanwijzingen voor eerste hulp
  • het telefoonnummer van de fabrikant of afzender

Tijdens het vervoer moet de gevarenkaart op een duidelijk zichtbare plaats aanwezig zijn op het voertuig. De teksten moeten behalve in het Nederlands ook in de taal van het land staan waar het transport zich bevind.

ADR-certificaat:
Chauffeurs die gevaarlijke stoffen vervoeren moeten in het bezit zijn van een speciale vakdiploma: het ADR-certificaat. Dit wordt afgegeven door de CCV (de instelling die ook het CCV-B examen verzorgt) en is 5 jaar geldig. Het kan alleen verlengd worden na het afleggen van een herhalingstoets.

Het ADR-certificaat is verplicht voor chauffeurs van:

  • tankwagens of tankbatterijen met een inhoud van meer dan 1000 liter
  • tankcontainer met een inhoud van meer dan 3000 liter
  • stuksgoed wagens met een toegestane massa van meer dan 3500 kg (3.5 ton)
  • voertuigen voor vervoer van explosieve en radioactieve stoffen, waarvoor een rijbewijs C of E verplicht is

Keuringscertificaat:
Vrijwel alle vrachtwagens die gevaarlijke stoffen vervoeren moeten elk jaar gekeurd worden door de RDW. Na de goedkeuring wordt een keuringsdocument of -certificaat afgegeven dat 1 jaar geldig is. Op dit certificaat staat vermeld voor welke stoffen het voertuig (of tank) is goedgekeurd. De chauffeur moet altijd het originele certificaat bij zich hebben, een kopie is niet toegestaan.

Ontheffingen:
Een voorbeeld van een ontheffing is een Ontheffing routeplicht. In sommige Nederlandse gemeenten zijn er speciale routes voor gevaarlijk transport uitgezet. Deze worden aangegeven met oranje borden met daarin een zwarte pijl. Om te laden of te lossen kan het noodzakelijk zijn om van die route af te wijken. Een chauffeur heeft dan een ontheffing van die gemeente nodig. Dit document moet moet de chauffeur dan ook bij zich hebben.

top

 

De uitrusting

In een vrachtwagen die gevaarlijke stoffen vervoerd is het vereist dat er, behalve een gevarendriehoek en een EHBO-trommel, ook de volgende onderdelen aanwezig zijn:

  • twee brandblussers
  • tenminste één wielkeg (stopblok)
  • vier reflecterende kegels (pilonen)
  • twee pechlampen
  • een waarschuwingsvest
  • een tas met gereedschap
  • een schop en bezem

top


Regels voor het vervoer

Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen gelden een aantal speciale regels. Dit zijn de belangrijkste:

  • het vervoer mag niet zonder noodzaak onderbroken worden
  • het vervoer van bepaalde gevaarlijke stoffen door tunnels is soms verboden
  • het meenemen van lifters of passagiers is verboden
  • het is verboden om tijdens het laden en lossen te roken
  • bij gladde wegen of een zicht met minder dan 50 meter geldt er een algemeen rijverbod. Voor bepaalde gevaarlijke stoffen geld al een rijverbod bij zicht van minder dan 200 meter
  • op veerponten gelden speciale regels
  • het rijden door bebouwde kommen zo veel mogelijk vermijden. In sommige gemeentes geldt een speciale route
  • bij ongevallen moeten de instructies op de gevarenkaart worden opgevolgd
  • bij gedwongen oponthoud: de motor afzetten, de parkeerrem in werking en de hoofdschakelaar uit (indien aanwezig) Het voertuig nooit zonder toezicht achterlaten.

top


Basisexamen

Basiscertificaat
Alle chauffeurs die gevaarlijke stoffen vervoeren moeten in het bezit zijn van het basiscertificaat. Voor het basisexamen is de nodige kennis vereist van de wettelijke voorschriften die gelden voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.
Daarnaast worden vragen gesteld over de eigenschappen en gevaren van de verschillende klassen gevaarlijke stoffen. U moet weten hoe te handelen in alle mogelijke situaties. Ook het optreden bij calamiteiten komt aan de orde.

Herhalingstoets aantekening Vervoer Gevaarlijk Huishoudelijk Afval
Ook voor de aantekening Vervoer Gevaarlijk Huishoudelijk Afval geldt dat een een herhalingstoets moet worden afgelegd. Deze toets is hetzelfde ingericht als het eerste examen. De datum van de verlenging wordt altijd gekoppeld aan de vervaldatum van het ADR-
certificaat, ongeacht de datum waarop de aantekening is verkregen.


top


Buitenlands ADR certificaat

Buitenlands certificaat in Nederland verlengen
Heeft u een buitenlands ADR-certificaat, dan is het volgende van belang. Eigenlijk moet een niet-Nederlands ADR-certificaat in het land van afgifte worden verlengd. De CCV biedt de mogelijkheid een buitenlands certificaat in Nederland te verlengen. U moet dan deelnemen aan de herhalingstoets voor het ADR-certificaat en deze toets met succes afleggen.
Op deze manier kunt u ook tussentijds een buitenlands certificaat in een Nederlands exemplaar omwisselen.


top


Aanvullende examens ADR

Er zijn verplichte aanvullende examens voor Tankvervoer, het vervoer van stoffen uit Klasse 1 (explosieve stoffen) en Klasse 7 (radioactieve stoffen). Chauffeurs die goederen uit deze klassen vervoeren, moeten naast het basiscertificaat ook de betreffende aanvulling bezitten.

Geldigheidsduur
De aanvulling wordt opgenomen op het ADR-certificaat. De geldigheid van de aanvullende examens is altijd gerelateerd aan de geldigheid van het basiscertificaat.

Aanvullend examen Tankvervoer

Wanneer verplicht
Het aanvullend examen Tankvervoer is naast het basisexamen verplicht voor chauffeurs die gevaarlijke stoffen vervoeren in tankauto’s en tankcontainers. U wordt getest op (technische) kennis van de verschillende voertuigen en de vereiste voorschriften.

Aanvullend examen klasse 1

Explosieve stoffen
Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen uit de Klasse 1 moet u in het bezit zijn van het basiscertificaat en het aanvullend examen Klasse 1. Voor dit laatste examen moet u op de hoogte zijn van de bijzondere risico’s van explosieve stoffen. Ook moet u de voorschriften voor het vervoer van deze stoffen kennen.

Aanvullend examen klasse 7

Het aanvullend examen Klasse 7 is naast het basiscertificaat vereist voor het vervoeren van radioactieve stoffen. In dit specialistische examen komen met name de bijzondere risico’s van radioactieve stoffen aan de orde. Ook de voorschriften die gelden voor het vervoer zijn onderdeel van het examen.

Combinatie-examen
Een combinatie-examen Basis + Tankvervoer + Klasse 1 + Klasse 7 is ook mogelijk.

Combinatie examens

Examens combineren
Het aanvullend examen Tankvervoer kunt u combineren met het Basisexamen. Dat scheelt tijd en geld. U kunt ook alle bevoegdheden in één examen behalen (Basis + Tankvervoer + Klasse 1 + Klasse 7).


top


Gevaarlijk huishoudelijk afval

Chemokar
De begeleider van de chemokar moet in het bezit zijn van het Basiscertificaat en de aantekening Vervoer Gevaarlijk Huishoudelijk Afval (KCA). Deze wordt aangetekend op het ADR-certificaat.
Voor deze certificaten moet u weten hoe u moet omgaan met klein chemisch afval en de voorschriften voor het vervoer kennen. Als u eerst het examen voor de aantekening aflegt, moet u het basiscertificaat binnen een jaar behalen. Anders is de aantekening ongeldig.

 

top


Herhalingstoets ADR

Verplicht
Om in het bezit te blijven van een geldig ADR-certificaat, bent u verplicht elke vijf jaar een herhalingstoets af te leggen. Op deze manier blijven chauffeurs die met gevaarlijke stoffen rijden op de hoogte van de meest recente voorschriften. U moet slagen voor de herhalingstoets in het jaar voordat het oude certificaat verloopt. Het is strafbaar te rijden met een verlopen ADR-certificaat. Na het verstrijken van de geldigheidsdatum is het noodzakelijk opnieuw deel te nemen aan een basisexamen en de gewenste aanvullingen. Het spreekt voor zich dat u de herhalingstoets alleen kunt afleggen voor de bevoegdheden die u al bezit. Na het verstrijken van de geldigheidsdatum is het noodzakelijk opnieuw deel te nemen aan een basisexamen en de gewenste aanvullingen.

Opfrissen
De herhalingstoets is bedoeld om de kennis op te frissen. Er komen vooral voorschriften en regels aan de orde die sinds het behalen van het certificaat zijn veranderd. De nadruk ligt op de toepassing van deze voorschriften in de praktijk.

 

top